zaterdag 2 mei 2020

IN LIEFDEVOLLE HERINNERING


Pappi regisseerde zijn eigen leven. Tijdens zijn leven legde hij ontelbare kilometers af met allerlei vervoersmiddelen, zelfs in zijn laatste week nog in M's rolstoel. Hij was altijd en overal op ALLES voorbereid, tot zijn laatste 'uitstapje' toe. Hij bedelde in de vroege avond bij zijn tafeldame om wat guldens om boodschappen te kunnen doen, en ruimde zijn kamer op. Alle praktische, dierbare en voor hem waardevolle spullen* die hij onderweg en op de plaats van bestemming nodig kon hebben, zette hij klaar in het 'karretje', inclusief mams portemonnee met het geluksdubbeltje. 

Pappi (92) waande zich 18, maar de sleet zat erop. Hij leefde in reservetijd door hartfalen. Om drie uur 's nachts maakte hij wiebelmeters naar de ontbijtzaal, want: op reis gaan doe je met een volle maag. De nachtzuster vond het daarvoor nog veel te vroeg - wij ook trouwens, maar dan voor zijn laatste reis. Ze nam hem mee naar zijn kamer. Uitgeteld werd hij in een schoon bed gelegd. Zuster N. kreeg een hand en een dankjewel - pappi ten voeten uit. Niet veel later (om kwart over vier) haalde de ouderdom hem in.

alles tot in de puntjes verzorgd achtergelaten

De knapzak
Geen telefoon wordt opgelost met een pen met 'mobiel' erop 

Uit eerste hand is er een aanvulling en een plotwending. Een reconstructie van zijn laatste avond.

De maandag na zijn overlijden heb ik dagdienst. Het lijkt me fijn om te zijn waar hij het laatst was en waar we zo genoten hebben. En als er nog gedeelde-smart-is-halve-smart met pappi’s huisgenoten en zijn lieve verzorgsters aan te pas kon komen, des te fijner. Jammer dat we anderhalve meter afstand moeten houden, want juist nu heb je zo’n behoefte aan knuffels. De zusters zijn ook bedroefd, net als sommige huisgenoten. Voor de meeste leeftijdsgenoten is het verdrietig bericht oud en vergeten nieuws, de psychische naweeën zijn er wel. De stemming is bedrukt. Ik probeer de bewoners op te peppen en begin niet over pappi. Zij wel.

Josje vertelt bij binnenkomst over pappi’s laatste avondmaal. Geen duo Penotti die hij de laatste jaren dik op brood metselde, maar jonge kaas. Ik weet: jonge kaas at hij toen mijn moeder nog leefde. Josje is er nog verbaasd en verbolgen over: ‘Een klein beetje maar hoor over. Geeft niks. Liefst zes boterhammen belegde hij er mee en hij at ze nog op ook! Voor ons was de broodbox en het kaasschaaltje dus leeg.’

De Witte Dame vult aan: ‘Ik heb hem daarna ook nog gezien. Je vader was uitermate vrolijk en opgewonden toen hij de gang op en neer banjerde. Hij juichte bijna: ‘Ik ga naar huis!’ Hij had zich netjes aangekleed. Hij droeg zijn cognackleurige winterjas, zijn baret en jouw donkerblauwe stippeltjesdas.’ Het strookt exact met de foto’s die ik de ochtend na zijn overlijden ‘s nachts maakte. De Witte Dame verder: ‘En een beige tasje of zoiets bungelde in zijn hand.’ Gastvrouw K. arriveert en condoleert me. Zij: ‘Dat was geen tasje. Hij had een beige trui gebruikt om een knapzak van te maken. En aan iedereen die hij tegenkwam op de gang (voor hem: perron) vroeg hij: ‘Heb jij mijn vrouw gezien? Ze zou me hier opwachten. We gaan samen op reis.’ De gastvrouw probeerde hem naar bed te brengen, maar dat lukte niet. Zij: ‘Ik heb hem toen zijn gang maar laten gaan, hij was zo blij en overtuigd dat hij dat moest doen.’
‘Klopt!‘ zegt Tante Poes: Aan mij vroeg hij geld voor de trein.’ Ik: ‘Oh, ik had begrepen voor boodschappen.’ Tante Poes: ‘Nee, hij had geld nodig voor treinkaartjes. Ik zei tegen hem dat er geen treinen reden.’ Dat ging er bij hem niet in. Waarop pappi op zijn kamer de spullen op het bagagekarretje (M’s rolstoel) is gaan laden en het portemonneetje met het geluksdubbeltje heeft gepakt om de treinreis mee te kunnen betalen. En dat mijn ouders mekaar gevonden hebben, bevestigen de manier waarop hij vertrokken is en de tortelduifjes. Zie blog TORTELDUIFJES

Het is op alle fronten: voor zijn vertrek had hij een blij gemoed, mijn gemis en zeker ook voor mijn rouwproces zo waardevol en superfijn om te weten dat pappi in een goede mood is vertrokken. Daar hebben mijn ouders dus ook voor gezorgd.

alles opgeruimd

*mams as, mams foto, een historisch prentenboekje over Dreumel, licht voor in de duisternis, zakdoek, bergwandelschoenen, krant, het lintje, zijn verzameling hoofddeksels, verrekijker, zakkammetje en een koolmeesje dat de weg weet.

vrijdag 1 mei 2020

IK HEB HET LEVEN LIEF


Quirinus Johannes Antonius den Biesen

Dreumel 30 januari 1928 - Tegelen 2 mei 2020 


charmeur buitenmens opgewekt voorzitter trouwe en toegewijde echtgenoot oprecht dierenvriend doorzetter groen, groei & bloei spoorman ondernemend serieus scheidsrechter vrede middelpunter verstandig zoon broer ome Cor vriendelijk pet de touwtjes in handen doe-het-zelver ‘pap kan alles’ kegelaar en regelaar vrede bedrijfshulpverlener eerlijk stemmingswisselingen prater Toon Hermans tuinman Qubi drievoudig prins waterman opa wielrennersbenen grote beer qulinaire kok 'eens marinier, altijd marinier' biljarter (s)preker fiets perfectionist zwager borrelaar kennis organisator creatief joviaal lieve zorgzame pappi stoere man werkjas & klompen markant onvoorwaardelijke liefde Land van Maas en Waal ’t heertje wandelstok baret humor Duo Penotti vriend Stetson respect auto plichtsbesef hulpvaardig biesemenneke voetbal zelfredzaamheid vrijheid veerkracht kameraad ingenieus wijze raad baasje vriendelijk eigenwijs aanpassingsvermogen natuurlijk overwicht terimah kasih uniek da’s logica boerenbond een man om op te bouwen


Mede dankzij de hartverwarmende schatten van het Zorghuis hebben pappi en ik nog dik vier fantastische jaren beleefd vol tuinplezier, feestjes, zingen en gezelligheid.


Pappi hield van het leven: 'Ik ben het aan de gesneuvelden verplicht om iets van mijn leven te maken.'

donderdag 30 april 2020

(ROL)STOELDANSEN


Op het programma staat stoelyoga. De Witte Dame helpt bij het klaarzetten van de stoelen in de huiskamer. De bezette kapel is net iets intiemer en er staan stoelen zonder leuningen wat handiger is voor de oefeningen. Josje wil alleen meedoen vanuit haar vertrouwde plek in de huiskamer. Als ze me later bedankt dat ze zich speciaal heeft gevoeld en een leuke middag heeft gehad ('Dat doet u goed!') neem ik het compliment in ontvangst maar laat  achterwege dat ze simpelweg mazzel heeft gehad omdat de kapel in gebruik was. 

We doen een voorstelrondje, want gezichten worden herkend, maar: 'Hoe heet u eigenlijk?'  gaat het tegen de tijdelijke buren. De deelneemsters - Tante Leen, JJ, TT, Ons Door, Cornelia Hopsasa, Grietje, 't Maggimaedje, Tante Poes, de Witte Dame, Buuf, de Frêle Freule, Josje en Mutti - noemen allemaal spontaan hun voornaam. Leuk! Pappi rolt naar de achterhoede, weg van ElsjeFiederelsje die graag rechtop gezet wordt om onze sportieve verrichtingen gade te slaan.

Stoelyoga gaat over in zitdansen*. Ik sta er telkens weer versteld wat onze hoogbejaarde ouderen nog presteren. Buuf en Tante poes komen te laat. Voor 'straf' starten we overnieuw. Gelach, want dat is nou net de bedoeling. In vogelvlucht doen we alle oefeningen nog een keer als warming up voor het zitdansen in combinatie met de koorrepetitie die weer uitmond tin (rol)stoeldansen. Cornelia Hopsasa wiegt  in Tante Leens stoel mee. Tante Leen, dol op accordeonklanken en Tiroler Musik, voelt zich weer jong. Ze wil omhoog komen en vergeet dat haar lichaam tegenwoordig weigert: 'Kom jung, dan danse we eine polka samen.' Ik trek mijn handschoenen aan en we rolstoelen een eind door de huiskamer. Een breed grijzende Mutti polkaat en tangoot met de handen. Mijn mondkapje sluit liplezen uit, waardoor ze de refreinen voluit zingt en de coupletten fonetisch uitvoert. Wat een enthousiasme. Grietje en Buuf krijgen regelmatig de slappe lach als ze in de war zijn met links en rechts. Ons Door slooft zich uit met de bewegingen die de lenigerd als geen ander kan. De Frêle Freule mokt. Ze voelt zich gepasseerd omdat ons Door vlotter en vol verve 'dirigeert'. 

Mijnheer Demijne  - mijn knie wil nie - droomdanst in zijn luie stoel. Pappi zwaait met de armen en zijn stok in de lucht zover als zijn conditie het toelaat. De hoge uithaaltonen van Heino's Blau bluht der Enzian haalt hij voor het eerst niet, maar hij blijft er vrolijk onder.  

Zitdansen: Ronnie Gardener methode & de hand naar knie-elleboog-schouder-klap en terug & sjoetzen met de handen over de bovenbenen. Iemand vervolgt impulsief met de macarena.

dinsdag 28 april 2020

LINTJESREGEN


Bewoners, verzorgsters m/v en familie krijgen in deze onzekere tijd allemaal heel wat op hun bordje. De bewoners worden op Koningsdag aan de ontbijttafel verblijdt met een royaal gebaar van de koning himself;-)

LEUK OM TE HOREN


Tijdens de ochtendgymnastiek belt Grietjes dochter. De zuster geeft de telefoon aan haar. Grietje pakt meteen de koe, uh telefoon bij de hoorn: 'X, leuk dat je belt, maar ik ben net aan het gymmen. Bel je na 19.00 uur terug?' Ik gis dat de dochter verbouwereerd of geamuseerd vraagt: 'Oh, waarom vanavond pas?' Grietjes uitleg: 'Na de gymnastiek, is het middageten, daarna doet de Witte Dame mij de haren en vanmiddag is er een ook hele gezellige activiteit met de dochter van de tuinman die ik niet wil missen.' Haha. Leuk om te horen dat mevrouw het zo bij ons naar de zin heeft, dat haar eigen lieve dochter wordt afgepoeierd.


Opnemen en wegdrukken

maandag 27 april 2020

JE MAAKT HET MEE IN HET ZORGHUIS


Je maakt wat mee op een dag. Buuf, De Witte Dame, Ons Door en Tante Poes ('Fijn om wat om handen te hebben.') pluizen wol uit voor de pruikenmakerij in de variaties: wit, waterstofperioxideblauw, koninklijk oranje en melkboerenhondenhaar. Buuf  is helemaal in haar nopjes met het strakke strepen trekken van het garen: 'Hier hou ik van. Heerlijk om te doen!' Als alles perfect lijnrecht ligt, vraagt ze: 'Waar is het eigenlijk voor?' Ik durf bijna niet te zeggen dat het voor een warrige rastapruik is. 

Elsjefiederelsje en Bardotje kijken toe hoe de dames ieder hun eigen haarstukje fabriceren. Elsjefiederelsje volt alle verrichtingen op de voet: 'Erg leuk dit.' Bardotje vertrekt al gauw naar dromenland. Ze brabbelt wat. Kijkt op, dut weer in. Ze brabbelt wat en roept: 'Kien!' Ze opent de ogen, fronst en zegt heel verbouwereerd: 'We zaten toch te kienen.' Aangezien zij echt in die veronderstelling is, antwoord ik: 'Het kienen is NET afgelopen.'  

De Frêle Freule die geregeld auto- en vrachtwagengeluiden en bromtonen in haar oor hoort, reageert daarop met: 'En toch hoor ik nog wat.' Moi: 'Dat zijn die kieners die net wegrijden van de parkeerplaats. Zij: 'Zie je nou wel. Ik wist het.' Beiden kijken op naar hun bijzettafel. Moi: 'Beide dames zijn vandaag helaas niet in de prijzen gevallen.' Als er nog een leuk seizoensdecootje in de buurt had gestaan, had ik de dames kunnen verblijden. Jammerdebammer. De Frêle Freule accepteert het met: 'Je kunt niet altijd in de prijzen vallen.' Bardotje: 'Als er volgende week kienen is, moet jullie me wel wekken he. Want ik win normaal altijd iets.' Ik beloof het: 'Nieuwe ronde, nieuwe kansen.' Met een glimlach op haar gezicht hervat ze haar middagdutje.

KOPJE KOFFIE?



De slechtziende TT morst een halve mok lauwe koffie over haar rok, het skai leren schommel voetenstoeltje, haar hakkenhaasje en op de grond. Ik haal een dweil en theedoek en buig door de knieën. Grappig: 'U mag de koffie gerust laten staan, als u er geen trek meer in heeft, hoor. Eigenlijk hebben we dat ook liever.' TT die er (heel terecht) graag netjes bijzit, is meer met haar rok bezig: 'Laat koffie vlekken na?' Moi, de synthetische rok tussen de vochtige theedoek drukkend: 'Als de rok is opgedroogd, ziet U er niets meer van. En nu wilt u zeker een vers kopje koffie?' Ze kijkt me guitig aan' Mag dat?' Ik, met twinkelende ogen grappend: 'Dat ligt aan u, mevrouw Renz. Gaat u er weer een circusact mee doen?' Ze kletst de handen op haar bovenbenen van de lol en schatert het uit: 'Zal ik?'