DEMENTIE VOOR BEGINNERS

Mantelzorgen voor een van je ouders met beginnende dementie is extra lastig omdat je emotioneel verbonden bent. Ten tweede omdat de rollen opvoeder/verzorger en kind nu (gedeeltelijk) zijn omgedraaid. Als derde omdat je ouder met dementie voor jou wellicht van een voetstuk valt.

Vaardigheden om met deze situatie om te gaan kun je leren.

• Liever meebewegen, dan tegenspreken
• Omzeilen kan bij sommige kwesties een aanbeveling zijn
• Iets aankaarten? Eerst laten landen en dan pas verder 
• Met meegaan in de gedachte van de ander bereik je het meest mee
• Begrip hebben en tonen voor de veranderde situatie van de ander
• Doedingen afnemen is een aantasting van hun waardigheid
• Begrijpen dat een eenzaam en gedesoriënteerd iemand zichzelf kwijt is
• Niet voortdurend corrigeren; wat maakt het uit
• Aanwezigheid vertrouwd persoon maakt rustig
• Aftakeling zet sneller verder in bij gebrek aan connectie met anderen
• Inleven in de situatie waar de ander onvrijwillig in is beland
• Geniet van wat wel kan
• Samen zit je in hetzelfde schuitje, humor werkt bevrijdend
• Ga niet over je eigen grens heen (als jij uitvalt, heeft je zorgpersoon niets meer aan jou)

IN RETROPERSPECTIEF

Kienzle mantelklok Duits fabricaat

In retroperspectief ging je leven gewoon te snel voorbij aan ditjes en datjes. Ongemerkt laten we delen van onszelf achter in de tijd. Nu oud(er) en terugblikkend, heb je geen idee hoe je de schade kunt beperken. Het is nog niet te laat. Geef en gun jezelf meer vrijheid van gedachten.

Denk dat je nog maar even te leven hebt en wanhopig probeert verloren tijd in te halen. Wat je echt belangrijk vindt, wist je allang, je had alleen andere prioriteiten - of je dacht dat die er waren. Kijk nog een keertje om voor het te laat is. Ontbreken herinneringen min of meer? Niet getreurd en geniet van het nu.

VASTENMAAND

Als afsluiter van de Italiaanse dis was er een typisch Hollands zuiveltoetje. Wanneer iedereen de schaaltjes leeg heeft geschraapt, kan de afwas van tafel worden gehaald. Mevrouw Zoet laat met haar ongebruikt servet haar placemat blinken. Ze boent en boent. Haar tafelgenoten volgen haar voorbeeld. Moi: 'Tjonge tjonge, het wordt zowaar een wedstrijdje: wie heeft de schoonste placemat van het land! Daar moeten we een prijsje aan verbinden. 

Mevr. Zoet, what's in a name, houdt van alles wat zoet is: gebak, koekjes en snoep. Ik stel voor dat de winnaar een bonbon bij de koffie krijgt. Mevr. Zoet nog harder boenend: 'Oh, daar doe ik alles voor!' Helaas zijn de bonbons op. Ik loods haar naar de keuken. Op een soeplepel regent het hagelslag uit een kartonnen Venz Venz Venz doosje. Mevr. Zoet smult van de lepel hagelslag: 'Dat is nog lekkerder dan een bonbon, want dit is wat je vroeger stiekem deed als je moest vasten of als er geen chocolade in huis was. Een extra zoete beloning.

Uit de serie: De vlinder geeft je vleugels

JALOEZIE UIT LIEFDE

 

Ik herinner me mijn hardwerkende opa en oma die tot begin jaren tachtig hun oude dag sleten in een bejaardenhuis, een voormalig klooster. Dat bestond toen nog. Ging je met pensioen dan kon je gelijk doorstromen om verzorgd te worden. Niet qua aandoeningen, maar gewoon omdat 65plussers van toen er vaak meer dan 55 ploeterjaren op hadden zitten. Dat je verzorgd werd, had je ook echt verdiend.

Mijn opa was zeer in trek onder de dames. Er was (is nog steeds) een overschot aan 75+vrouwen. Dat houdt voor zijn residentie in: drie mannen tussen 90 vrouwen. Mijn oma tolereerde al die aandacht voor haar man niet en attendeerde dames die te klef deden daar 'fijntjes' op. Hij genoot van de aandacht, want zijn trouwe echtgenote mopperde uit gewoonte tegen hem. Dat was met de zorg voor een groot gezin, zo door de jaren heen zo gegroeid. 

Hij bloeide op en ging tuineren in de kloostertuin, kreeg de lachers op zijn hand bij het toneelclubje en had voor ieder die dat wilde een luisterend oor. Toen pas besefte mijn zeer gelovige oma wat ze had: zo'n lieverd vind je geen tweede. Ze bad de rozenkrans, knielde voor het heilig hart beeld om haar de kracht te geven de minnenijd * te onderdrukken. Samen beleefden ze nog mooie tijden tot zijn onverwachte dood. Mijn opa stierf 's avonds onverwacht op het podium voor een volle zaal.

Minnenijd: gevoel van afgunst ten opzichte van de blijken van genegenheid of liefde voor een derde van degene die men liefheeft en/of met wie men een relatie heeft