maandag 20 juni 2022

EN WE GAAN NOG NIET NAAR HUIS

bevrijdingsdag,lotto gewonnen

Achter gesloten deuren. Heeft ze de lotto gewonnen, is de oorlog voorbij en vieren we Bevrijdingsdag? Dansend komt de in juichstemming verkerende Nolda op me af: 'Je bent er! Ik mag naar huis! Rijd de auto maar voor.' Ik spring enthousiast mee, ze is zo dolblij. Wel een vreemd bericht. Ik zie meer opgetogen gezichten binnen de woongroep. Wat is hier aan de hand? Een medebewoonster blijkt tijdens het middagmaal iedereen het hoofd op hol te hebben gebracht. Op de repeterende mag-ik-naar-huis-vraag van een huiler heeft de medebewoonster die het zo sneu voor hem vond, geantwoord dat iedereen vanavond naar huis gaat. 

Nolda heeft een opleving en is zo ingelukkig dat ik het niet over mijn hart krijg om in mooie bewoording te vertellen dat ze het pand alleen tussen zes plankjes verlaat. Ze staat bij de uitgang: 'Maak jij de deur voor open voordat ze zich bedenken?' Ik kan het rekken door haar voor te houden dat het veel te ver naar huis is en dat ALS ze naar huis gaat, ze wordt opgehaald. Ik lieg niet. Ter afleiding haal ik maar weer eens de speurtocht 'zoek de uitgang' van stal waarbij zoveel lollige onderwerpen de revue passeren, dat je de weg wel kwijt moet raken.  

Wanneer haar na een uurtje getemperde enthousiasme overgaat in gapen, constateert ze melig: 'Onderhand denk ik dat we weer eens in het ootje zijn genomen. Ik trap er ook elke keer in.' Moi: 'Je zou het denken. Kom dan nemen we daar een beker chocomel.' Ik gebaar naar de crapaudjes in de hal waar ze voor de in- en uitgang kan posten. Wanneer ik na een halve minuut terugkeer met twee bekers chocomel is Nolda vertrokken. Vertrokken naar dromenland. Haar ontspannen gezicht nog in een glimlach. Ik verlaat de woning via een achterdeurtje. 

Een Saar snapt wat nodig is!

vrijdag 17 juni 2022

SAAR AAN HUIS

een Saar snapt wat nodig is

Een Saar snapt wat nodig is: bij elk bezoek neemt ze een tas vol begrip en vreugde mee. In Venlo e.o. is de vraag naar Saars en Brammen groot. Ben je in voor een betaalde bijbaan waar je zelf het aantal uren kunt bepalen? Informeer naar de mogelijkheden bij Judith Selle 06 - 86895171 of venlo@saaraanhuis.nl

Kenmerken van een Saar/Bram: sociaal - vrolijk - zorgzaam - betrokken - betrouwbaar - integer - respectvol - behulpzaam - warm - geduldig - daadkrachtig - verantwoordelijk - ervaren -  oplossingsgericht - deskundig - professioneel

donderdag 9 juni 2022

MOEDER EN DOCHTER

boterbloemen, dotter

Nu er veel bloeit en groeit in eigen tuin neem ik geregeld bloemetjes voor een speciale cliënte mee. Aan haar blije gezicht zie je dat ze dat waardeert. Ditmaal houd ik het plukboeketje zo voor mijn gezicht dat alleen mijn ogen zichtbaar zijn: 'Alstublieft.' Fien pakt het aan: 'Dankjewel. Ben jij mijn dochter?' We hebben dit toneelstukje al eerder opgevoerd. Weet ze dat echt niet? Zij: 'Wat erg dat ik dat niet zeker weet.' Moi met humor: 'Ik ben uw dochter niet. Maar ik ben wees, dus een mama, zeker zo'n lieve als u, is welkom.' Zij mijn woorden overwegend: 'Ik heb altijd een meisje willen hebben. Ben je braaf en gehoorzaam?' We moeten er samen om lachen.

Een mij onbekende buurtbewoonster die ons vaker samen ziet, klampt me aan: 'Elke keer als ik jullie samen zie, zou ik willen dat ik met mijn eigen moeder net zo'n fantastische moeder-dochterband had. Jullie zijn zo leuk samen.' Fien pakt mijn hand en beaamt het. Ik laat het zo en knik. Wie nu mocht denken dat mijn kostje gekocht is, komt bedrogen uit. Bij het volgend bezoek aan haar waar een langere poos tussen zit dan normaal, vraagt mijn kersverse adoptiemoeder doodleuk wie ik ben. Op de vraag of ze me herkent, antwoordt ze dat ze me nog nooit gezien heeft. Ik ben gewoon gewist uit haar geheugen. Ik stel me voor als Saar: 'Leuk met u kennis te maken.' Zij nuchter: 'Dat zal de tijd uitwijzen.' Ze haast zich te zeggen dat het niet onaardig bedoeld is. Je blijft lachen. Niets zo veranderlijk als een (dementerende) bejaarde. Zo ben je een aangenomen kind en zo ben je Remi alleen op de wereld.

Een Saar snapt wat nodig is!

woensdag 8 juni 2022

DE EERSTE INDRUK

a warm reception is just the beginning

a warm reception is just the beginning

Hoe je wilt reageren op de beleving van iemand met geheugenklachten hangt van de omstandigheden af. Inschatten hoe iemands reactie kan/zal zijn en wat diegene op dat moment aankan. Moet je meegaan in de beleving van iemand of gewoon duidelijk zijn: zo zit het. Meteen de waarheid vertellen kan duidelijkheid scheppen of rauw op het lijf vallen. Als je zegt waar het op staat, kan iemand zich van je afkeren, dichtklappen. Geleidelijk aan vertellen hoe het zit, of eromheen draaien, of een leugentje om bestwil in stand houden zijn geoorloofd als die persoon zich daardoor in plaats van ongelukkig prettig(er) voelt.

Mevrouw is die ochtend achtergelaten op haar nieuwe kamer. Alles is vreemd en ze wil naar haar vertrouwde huis. Wanneer ze hoort dat ze hier voortaan (noodgedwongen) woont A) gelooft ze dat niet en b) raakt ze in paniek. Buiten breekt de zon door. Ik vraag of ze weleens op vakantie is geweest. Ze vertelt vol vuur over buitenlandvakanties. Haar gezicht klaart op wanneer ik haar laat logeren - een veelbeproefde en succesvolle methode. Permanent wordt zo afgezwakt naar tijdelijk tijdelijk. Op haar hotelkamer bespreken we de verblijfsmogelijkheden. 's Avonds, na een emotionele dag,  komt ze naar me toe: 'Jij bent toch de receptioniste? Ik knik vriendelijk. Zij: 'Ik vind het hier best leuk, kan ik voor vannacht bij jou een kamer boeken?' Tuurlijk kan dat. We lopen naar haar kamer en ik vertel haar dat ze boft. Toevallig is de extra mooie kamer vrij. Mevrouw vindt de inrichting (met haar eigen spullen die ze niet als zodanig herkent) prachtig: 'Wat een luxe!'

Een Saar snapt wat nodig is!

maandag 6 juni 2022

GROEIZAAM WEER

lange haren

De kapper heeft Mariets haren geknipt. Veel te kort naar haar zin. En aangroeien gaat slechts met een centimeter per maand, weet ze. Wanneer we met een kaboutergietertje (de grote groene is in geen velden of wegen te bekennen) de balkonbakken watergeven, begint het, terwijl de zon volop schijnt, te plenzen. Dat scheelt een hoop op en neer geloop. Toevallig is het kermis in het dorp en weet Mariet een leuke spreuk: 'Regen bij zonneschijn dan hebben de engeltjes kermis in de hemel.' Moi: 'Gezellig. En wij hier.' Zij best verbaasd: 'Is het al Pinksteren? Ik hoef niet naar de kermis. Ik wil naar de kapper.' Moi: 'Om de haren eraan te laten knippen?' Mariet verzucht met een dromerige blik: 'Als dat zou kunnen.' 

Ze strijkt nadenkend met haar vingers over haar kin: 'Als het Pinksteren is dan is het toch mei? Moi: 'Klopt als een bus.' Mariet staat kwiek op waar dat anders moeizaam gaat. Ze gaat terug het balkon op terwijl de regen met bakken uit de dreigende lucht valt. 'Meiregen is groeizaam weer', verklaart ze. Ik ga mee. Na luttele seconden vluchten we naar binnen met kletsnatte haren en bloesjes. Mariet had zich meiregen heel anders voorgesteld. Nadat haar haren en schouders zijn drooggedept, maak ik mijn natte knoet los. Druipende slierten hangen over mijn rug. Mariet: 'Oh, bij jou heeft het gewerkt. Ik zei het toch!' Hoopvol: 'En bij mij?' Met een blauw elastiekje uit de glazen bewaarpot die allerlei handige dingetjes bevat, bind ik de nekharen tot een minuscuul staartje: 'U kunt al een staartje!' Zij voelt en lacht als een boer met kiespijn: 'Een muizenstaartje.' Moi bemoedigend lachend: 'Maar de groeizame regen werkt door hè. Bij mijn volgende bezoek moet ik u vast met Rapunzel aanspreken.' Een contente en attente Mariet: 'Heerlijk hoe jij altijd aan alles een positieve wending kunt geven! Het elastiekje blijft die middag zitten. Geregeld voelt ze of het staartje al langer is.

Een Saar snapt wat nodig is!

zondag 5 juni 2022

OP SCHOOT

opgeschoten gras
De tuin is een afschildering van pointillisme

In de openlucht een grijs wolkendek bij 25 graden. Op de stoep vang ik Fien op die net de deur van haar seniorenwoning achter zich heeft dichtgetrokken. Fien is een dwaler. Ze leeft in vroeger en wil geregeld naar haar ouderlijk huis dat niet meer bestaat zoals in haar beleving. Fien twijfelt over links of rechts afslaan. Fien: 'Ik ga naar mijn moeder, maar ik weet de weg niet. Zo erg.' We kennen elkaar al een tijdje. De flinke Fien staat er zo aandoenlijk bij dat ik haar hartelijk vastpak: 'Uw moeder is een engel, en u bent een schat.' Fien wentelt zich in mijn armen: 'Waarom? Waarom ben ik een schat?' Moi haar spontaan in de poppetjes van haar ogen kijkend: 'Ik kan er niets aan doen. Ik ben helemaal weg van u.' Ik som haar goede eigenschappen op. Fien luistert met gespitste horen. Complimentjes kunnen iedereen bekoren.

Wanneer ik haar zachtjes richting haar tuintje met verwilderde bloemen tussen het opgeschoten gras troon, herhaalt Fien: 'Ik wil naar mijn moeder.' Fien zoekt geborgenheid. Ik schuif een verstelbare houten tuinstoel dichterbij en klop met een glimlach uitnodigend op het verschoten gele kussen: 'Wilt u even bij me op schoot zitten?' Ze glimt: 'Zo'n spriet als jij kan me niet houden, maar dankjewel voor het aanbod. Ze pakt mijn hand vast en kijkt me vol genegenheid aan. Een vragende en enigszins twijfelende blik: 'Ben jij mijn dochter?' Moi: 'Het klopt dat u een moeder bent. Helaas niet de mijne [mijn lieve mam is helaas overleden], maar ...' Fien onderbreekt me: 'Ik heb altijd al een dochter willen hebben. Wil jij mijn dochter zijn?' Ik smelt. Haar liefdevol aankijkend: 'Vanaf nu zijn we tijdens mijn bezoekjes moeder en dochter.' Vijf minuten later vraagt een gelukkige Fien: 'Ben ik echt een moeder?' Wanneer ik blij knik, neemt zij het initiatief tot een bevestigende knuffel.

Een Saar snapt wat nodig is!

vrijdag 20 mei 2022

DE BROMVLIEG

vliegenmepper

De bromvlieg bromt tot vervelens rond in zijn lichte kamer. Irritant, maar de bromvlieg en Har willen beiden eigenlijk hetzelfde: de vrijheid naar buiten vinden. De ramen zijn vanwege de airconditioning niet kantelbaar. Ik zet de kamerdeur naar de gang wijd open en jaag de bromvlieg op met een opgerolde krant. De diervriendelijke methode is gelukt. Gauw de deur dicht. Wanneer de verzorgster een ijshoorntje serveert, vliegt de bromvlieg die op de deur was blijven plakken weer de kamer in. 

Brommende vleugels. Har vindt het amusant, maar ook welletjes. De bromvlieg is me telkens te vlug af; hij bemerkt mijn schaduw of herkent het moordwapen. Har haalt een tennisracket met dodelijke stroomstoot voor insecten - mits je raak mept - onder zijn stoel vandaan. Ik waarschuw de bromvlieg een laatste maal: ga je weg of ik sla je weg! Ik oefen wat slagen. 

De bewoner in de kamer recht tegenover heeft de jacht op de bromvlieg gedeeltelijk gevolgd. Bij het zien van het tennisracket in actie, mept de ooit fanatieke amateur badmintonner automatisch terug. De jacht op de bromvlieg wordt veronachtzaamd. Als professionele luchttennissers slaan we wat over en weer met de gang als net. Hilarisch. Har eist mijn volledige aandacht weer op: 'Hallo, ik zit hier ook nog. Die brommer vindt zijn vrijheid wel. Ik zit hier voor de rest van mijn leven opgesloten.' Moi plagend: 'Hadden we maar vleugels moeten laten groeien.' Har bromt. Ik pak symbolisch de vliegenmepper in mijn hand. Har leuk: 'Oké, oké, ik doe al weer aardig, anders zwaait er natuurlijk wat.' 😀

Een Saar snapt wat nodig is!

MONA LISA

 dromerige blik

Rietje haalt het kartonnen fotoalbum uit de grote houten wandkast tevoorschijn. Ze heeft niet altijd zin om erin te bladeren, maar nu zijn de door inkepingen vastgehouden vale foto's goed voor vroegerverhalen. In gebogen zithouding wijst ze een tienerportret van zichzelf aan. Voordat ik haar kan complimenteren, zegt zij: 'Wat was ik toch een triest pietje.' Moi: 'Typisch, ik vind het juist een bijzondere foto van een dromerige kijkend mooi meisje dat een prachtige toekomst voor zich weet. Net als de Mona Lisa. Die uitdrukking heeft u nog steeds en natuurlijk die sprekende sprankelende hazelnootogen.' Ik pep haar op met wat ze allemaal in haar (werkzame) leven heeft volbracht. 

Rietje: 'Jij bent altijd zo positief en vrolijk. Ik ben altijd saai geweest. Nooit vrolijk. Nu voel ik me ook saai.' Moi: 'Het is mijn missie om u blij te maken. Dat kan niet in een keer, maar elke keer dat u spontaan lacht, stapel ik erbij op. Rietje geheel in HEMA-stijl: 'Krijg ik dan ook stapelkorting?' Alle beetjes helpen: lach nummer 1 staat genoteerd. Het fotoalbum leggen we aan de kant. Tijd voor het hiernumaals. We bladeren door een modemagazine met uitbundige foto's van blije vijftigplussers en stellen ons voor dat wij (ietsje ouder) dat zijn. Vrolijkheid op verzoek; ik had niet verwacht dat ze er zo in mee zou gaan, maar ze is voor bijna alles in. Rietje rechtop en stralend: 'Je stapelt goed.' Missie gelukt!

Een Saar snapt wat nodig is!

donderdag 19 mei 2022

JA MAM

moeder dochter

We wandelen in de vroege middag onder perenbomenpracht. Zij achter de rollator, ik rechts naast haar. Ik krab aan een korstje op een knokkel van mijn linkerhand. Zij in een reflex: 'Niet doen, dadelijk gaat het bloeden. Zitten al je kleren onder.' Het verbaast me dat ik gedwee reageer met: 'Ja mam.' Zij draait aandachtig naar me toe. Hartelijk: 'We zijn eigenlijk bijna-buurmeisjes, maar het voelt als een moeder-dochter moment.' Ik voel precies hetzelfde. Wanneer we naar het vijf-uur-journaal op de radio luisteren, kriebelt zij aan haar elleboog. Moi quasi terechtwijzend: 'Niet krabben. Mag ik ook niet.' Zij amicaal: 'Ja mam.' 

Een Saar snapt wat nodig is!

dinsdag 17 mei 2022

SMILE

mooie tanden

Het is even over twaalven. Plompverloren begint Bea te huilen. Ze snikt als een kind dat haar moeder in de winkel is kwijtgeraakt. Op mijn vraag wat er aan de hand is, snikt ze: 'Je hebt zulke beeldschone witte tanden en ze staan zo recht.' Ik wrijf haar bemoedigend over de rug en zeg: 'Daar hoeft u toch niet om te huilen.' Bea: 'Ik ben er echt verliefd op. Mag ik ze hebben?' Bea nogmaals: 'Mag ik ze hebben? Of lenen?' Bea is van de kunstgebittenlichting. Ik schiet in de lach: 'Samendoen gaat niet lukken. De mijne zitten vast.' Bea wiens waterval gestopt is: 'Dat is een tegenvaller.' Moi: 'U heeft toch zelf ook mooie tanden.' Bea: 'Nee, heb ik niet. Ik ben al mijn tanden kwijt.' 

Moi: 'Smile! Cheese! Kaas! Toe geef me eens een van uw mooie glimlachen.' 'Nee, dat doe ik niet. Dat ziet niet uit', zegt Bea met de bolle toet. Moi: 'Mag ik even kijken?' Ik trek een wegwerphandschoen (altijd bij je dragen!) aan en doe haar magere lippen die ze stijf op elkaar wil houden, een beetje uit elkaar. Ach! Bea heeft haar tandjes vergeten in te doen. Moi: 'U hoeft niet meer te huilen. Uw probleem is zo opgelost.' Bea kijkt me hoopvol aan. Het is even zoeken naar haar, ik zou bijna zeggen tot op het bot, afgesleten ondergebit waar alleen een paar snijtandjes decennia van dienstdoen hebben overleefd. Het gebitje dat in het sieradendoosje lag, spoel ik af onder de kraan. Als ze het weer in heeft, troon ik haar mee naar de wastafel zodat ze voor de beleving haar tanden kan poetsen. Ik geef haar de tandenborstel met Prodent erop in haar hand. Natuurlijk gebruikt ze Prodent! Blij maakt ze heen en weer gaande bewegingen in haar mond.

Een Saar snapt wat nodig is!

maandag 16 mei 2022

SODABADJE

 sodabadje

We zitten op haar balkon in de zakkende avondzon. De temperatuur is zwoel en zomers. Moi: 'Deed u vroeger, wanneer je 's avonds buiten zat, de voeten in een teiltje met soda?' Hennie: 'Nou en of!' Binnen mocht dat nooit in verband met knoeien. Soda bijt vlekken uit het tapijt.' Mijmerend: 'Je keek echt uit naar die badjes.' Ze kijkt naar haar handen: 'Je liep veel op blote voeten en door ze in de soda te weken werden ze schoon en heerlijk zacht.' Moi: 'Zal ik een badje voor u klaarmaken?' Hennie: 'Ach nee, het is zoveel werk.' Moi: 'Ik doe het graag voor u. Het is echt geen moeite.' Hennie: 'Ik heb zweetvoeten. Mag het ook een handenbadje zijn?' Tuurlijk. Ouderen zijn goed voorbereid en hebben alles in huis. Ook soda. Hennie krijgt een schort om en een oude versleten handdoek over haar schoot gedrapeerd. Het teiltje met wat soda in handwarm water plaats ik op haar schoot. Ik houd het een beetje schuin, zodat ze er met beide handen in kan poedelen. 'Heerlijk warm', klinkt het genietend. Wanneer het water koud wordt, giet ik er wat warm bij. Hennie: 'Ik zou zo de hele avond kunnen blijven zitten.' Ik geef haar het nagelborsteltje aan. Ze doet het voorzichtig onder water, zodat het niet spattert. Als ze daarmee klaar is, doe ik wat vingeroefeningen voor. Zij: 'Moet dat?' Moi: 'Yes! Uw handen zijn nou lekker warm en soepel. Ideaal om vingeroefeningen te doen. Dan vet ik ze daarna lekker in.' Ze doet het braaf en staat versteld van wat ze nog allemaal met haar door de 'rimmetiek' geteisterde handen kan.

Een Saar snapt wat nodig is!

zondag 15 mei 2022

OPBLOEIEN


Het zomert in het groeiseizoen. Ik loop met het gifgroene gietertje het terras op om de zaailingen in de plantenbak water te geven. Ik zie drie ingezakte kapsels onder de luifel. Bij de drie lome muurbloempjes gutst het zweet via de gezichtsplooitjes naar de hals. De zakdoeken worden regelmatig uit de mouwopening gehaald om de gerimpelde appeltjeshuid droog te deppen. Ik houd vrolijk het gietertje omhoog: 'Kan ik nóg iemand laten opbloeien?' Driemaal gegrinnik. Moi: 'Zie, het werkt meteen!'

Ik schenk de theeglazen weer vol om het vochtgehalte van de dames op peil te houden. Sofie: 'Wat ben jij al bruin. Ben je op vakantie geweest?' Moi: 'Nee. Ik fiets, wandel met de hond en heb een grote tuin die in het voorjaar veel onderhoud vergt.' Sofie: 'Echt mooi brons sportief.' Moi: 'Ik ga er niet voor liggen bakken hoor. En het zijn ook alleen mijn gezicht en de ledematen die bruin zijn. U zou me onder de douche moeten zien: net een wielrennerstenue.' De dames zien het helemaal voor zich en proesten het uit.

Een Saar snapt wat nodig is!

zaterdag 14 mei 2022

KEUKENTAFELGESPREK

zondagse soep

Een snikhete dag in mei. In de keuken de klassieke geur van groentesoep met ballen. Ons gesprek kabbelt onder het bereiden van het middageten luchtig voort. Ik zit met een mandje te schillen aardappelen op schoot. Myrthe vraagt naar mijn leeftijd. 'Bijna zestig. En u?' antwoord ik. Myrthe: 'Ik geloof dat ik 95 ben.' Het klopt wat ze zegt. Ik spring op om de geschilde aardappels af te spoelen. Ik bedenk me ineens: 'Als u uw leeftijd omdraait, zijn we allebei even oud of jong (het is maar hoe je het bekijkt): 59!' Myrthe vol ongeloof: 'Ben ik echt al 59? Mijn kinderen zijn nog kleuters! En sinds twee dagen voel ik me sowieso al twee jaar ouder.' Haar opmerking doet me glimlachen. Waarom ze zich ineens ouder voelt, weet ze niet en ze stapt over op'Wat is het heet vandaag.' Moi breedsprakig en beeldend: 'Het is net zo heet als op de dag van mijn geboorte. Het was om twee uur 's nachts zo heet dat mijn mam mij eruit zweette. Floep, daar gleed ik.' Lol. Ze slaat van pret met de handen op haar knieën: 'Ik zie het helemaal voor me.' In haar kruis voelend alsof al haar bevallingen van recente datums zijn: 'Ik heb acht kinderen gebaard en heb nergens last van. Volgens mij was het toen koud. Dat moet wel.' Ik reik haar de vergiet met sperzieboontjes aan: 'U bent een kranige tante. U kunt vast ook deze boontjes (rengen en) doppen, dan braad ik onderhand het stoofvlees aan.

Een Saar snapt wat nodig is!

ZE BIJTEN

 garderobekast

De kledingkast uitmesten was bij een vorige cliënte zo'n succes dat ik het bij Josefine in de herhaling gooi. Zij heeft skai kledinghangers met koperen nagels die mij terugvoeren naar mijn onbezorgde jeugd. Onderin de stoffige kast liggen ook enkele bekleed met echt (?) krokodillenleer. Ik gebruik ze als decoratie. Het opruimen verloopt eender en Josefine is net zo content als haar voorgangster. 

De krokohangerdeco gunt ze geen blik waardig. Als ik er enthousiast naar informeer, negeert ze mijn vraag. Ik laat het zo. Bij een volgend bezoek zijn de 'krokodillen' verdwenen. Bij navraag wil ze er slechts over kwijt dat 'ze bijten' en dat ze het relateert aan een naar voorval uit haar kinderjaren. Had ze er een tik mee gekregen, was ze ermee geplaagd door haar oudere broers of ...? Een rappel voor mij: ieder mens heeft andere associaties bij een voorwerp of gebeurtenis en dat kan positief en negatief zijn.

Een Saar snapt wat nodig is!

FLIP FLUITKETEL

thee zetten met een waterkoker

De giebeltante kun je makkelijk aanzwengelen. Ze vindt namelijk elk grapje geslaagd, wat ook goed is voor andermans ego. Ze blieft een kop thee. Ik vul de waterkoker en druk op 'aan'. De giecheltante wacht op de fluittoon die niet komt, de waterkoker klikt namelijk als het water kookt. 'Wat duurt dat lang,' constateert ze. Ik leg uit dat een waterkoker anders werkt: 'We zullen zelf moeten fluiten.' Gegiebel. Ik probeer het, maar het lukt me niet. De giebeltante: 'Ik vond Flip Fluitketel veel leuker.' Moi: 'Wilt u fluiten?' Omdat ze telkens moet lachen, lukt fluiten haar evenmin. Moi giechelend: 'Er zit niets anders op dan de polonaise te doen.' De giebeltante hoopvol: 'Heb jij dan zo'n fluitketel voor op het hoofd?' Ik plaats mijn handen op haar schouders: 'Helaas waar is Flip als je 'm nodig hebt, maar we kunnen evengoed een rondje doen.' De giebelende giebeltante leidt me van de keuken naar de woonkamer en naar de gang waar een strohoedje op de kapstok hangt. Ze stopt voor de wc-deur: 'Even wachten. Eerst naar de wc, anders plas ik in mijn broek.' Giebeldegiebel. Terug in de keuken, is het theewater lauw. Ik wil haar het knopje van de waterkoker laten indrukken. Ze neemt giebelend op een keukenstoel plaats: 'Poeh. Even bijkomen. Het was net carnaval.'

Een Saar snapt wat nodig is!

donderdag 12 mei 2022

ZOMERGARDEROBE

houten kledinghangers

'Welke maand is het eigenlijk? vraagt Marie die een wollen trui aanheeft. Ik kan mei zeggen, maar het is leuker en sprekender om er een geheugenspelletje van te maken. Ik som langzaam een lijst van lenteachtige dingen op die met mei te maken hebben en eindig met meizoentjes (oeps). Marie denkt na met de wijsvinger tegen haar lippen. Moi: '... paardenbloemen in de wei en in deze maand leggen alle vogels een ei. Marie steekt haar vinger op: 'Ik weet het. Mei! Daar hoorde ook de grote schoonmaak bij. Wat had ik daar een hekel aan. Vooral matten en gordijnen met de mattenklopper uitkloppen was zo zwaar. Ik was nog maar een kind hè. Ik zweet er nog van.'

Moi: 'Voor poetsen heeft u tegenwoordig personeel. Misschien heeft u het nou warm door de wollen trui. Zullen we alles uit de kast halen en de winterkleren wisselen met zomerkleren? Marie puft: 'Da's veel werk, want ik moet ook broeken passen. Ze voelt aan haar buik. Ik ben flinker geworden, meen ik.' Moi: 'Weet u wat? Ik toon alle kleding stuk voor stuk en dan mag u aanwijzen wat op de winterstapel gaat en wat op de zomerstapel. Als u daarna nog zin heeft, kunnen we alsnog passen.' Marie aarzelt, maar ik zet door. 

Een uur gaat het sorteren van: winter, zomer, zomer, zomer, winter, hm twijfelgeval. Marie: 'Goh, heb ik dat ook nog, dat ken ik, dat moest ik van mijn man kopen maar ik heb het nooit leuk gevonden, dat is onflatteus, bij dat shirtje hoort nog een vestje.' Geregeld complimenteer ik haar met de sjieke kleren en dat ze zo'n elegante smaak heeft. Marie gevleid: 'Ik wist zelf ook niet dat ik zoveel had en zo duur allemaal. Best wel overdreven eigenlijk.' 

We vinden zelfs twee zomerhoeden. Ik poot de ene op mijn bolletje, de andere op dat van haar. Ze pakt de hoed vast en keilt 'm weg. Aan haar ogen zie ik dat ze moe is. Moi: 'Genoeg gedaan voor vandaag.' Ik breng de winterkleding naar wat zij de vliering noemt. Terug in de kamer blijkt Marie ingedommeld. Ik leg de opgevouwen zomerkleren op de kastplanken en hang hangend goed keurig in het gelid op houten kledinghangers van dure modehuizen van weleer in de kledingkast; Marie mijmerend: 'Mijn man maakte daar altijd 'kolere' van.' Na 20 minuten schrikt Marie als ik de dubbele kastdeuren zachtjes probeer te sluiten wakker. Ik open de kastdeuren en maak een wijds gebaar met mijn arm: 'Kijk eens.' Marie: 'Keurig hè. Dat heb ik gisteren allemaal alleen gedaan. Ik ben er nog moe van.' Ik maak een diepe buiging voor haar.

Een Saar snapt wat nodig is!

woensdag 11 mei 2022

KLOP MAAR OP DE ACHTERDEUR

 klop maar op de achterdeur

Twan is een lolbroek. Altijd al geweest. Hij is dol op geintjes uithalen en dat mag ook omgekeerd. Gearmd lopen we de achterdeur uit en maken we een ommetje naar voorkant van het huis. Voor iemand die slecht ter been is, is dat voldoende beweging. Aanbeland bij de voordeur duwt Twan tegen de dichte deur. Moi quasi lachend en verontwaardigd gezicht: 'Hé, eerst kloppen of er iemand thuis is. U kunt niet zomaar een huis binnenlopen.' Twan lacht in zijn vuistje: 'O ja, dat is onbeleefd hè.' Foei tikt hij zichzelf op de vingers. 

Het is al meer dan tachtig jaar de voordeur van zijn eigen huis maar it doesn't ring a bell. Moi: 'Klop maar goed hard.' Twan bonkt of zijn leven ervan afhangt op de deur maar vindt geen gehoor: 'Hoe kan dat nou? Net waren we nog thuis?' Ik grinnik en wijs naar het naambordje: 'Wiens naam staat daar?' Twan: 'Gossie, zo heet ik ook! Nah!' Ik noem voor hem bekende dingen die rondom ons te zien zijn.' Twan krabt zich eens goed achter de oren. Na enkele observerende minuten waarin ik zwijg om hem de tijd te gunnen om hem mentaal thuis te brengen, krijgt hij de slappe lach: 'Je hebt me erin geluisd, maar ik weet het. Hier ben ik geboren. Nu weet ik het weer: bij ons kwam niemand voorom, achterom stond altijd voor iedereen de deur open.' Het was de opmaat voor een gezellige middag waarin Twan blij onafgebroken over zijn fijne jeugd vertelde. Uiteraard met smeuïge en dik aangezette anekdotes waarom we smakelijk lachten. 
NB Klop maar op de achterdeur is een liedje van Kabaret Ivo de Wijs.

Een Saar snapt wat nodig is!

dinsdag 10 mei 2022

PLUK DE DAG

wildplukken

Naast de tuinderskast op het erf pluk ik boterbloemen voor Bregje. Het gaat om het gebaar. Ze straalt of het een duur boeket uit een luxe bloemenboetiek is. Samen kiezen we uit de muurkast waar de vazen en vaasjes op met kastpapier beklede planken staan hèt vaasje uit. Het wordt het snoezige Delftsblauwe. Zij: 'Van een tripje met de vrouwenbond naar het Westland.' Een Saar en een huisvrouw in een brandschone boerenkeuken waar de laatste update in de seventies moet zijn geweest. Ik schil de aardappelen met een messcherpe dunschiller. Bregje zit naast me op een houten caféstoel: 'Wat ben ik toch arm.' Ik houd geamuseerd de aardappelpan omhoog: 'U bent helemaal niet arm. U bent de mevrouw, ik het dienstmeisje.' Ze gruwt en rilt met haar schouders: 'Maar ik moet aardappels eten. Aardappels zijn voor armeluiskinderen.' Moi grinnikend: 'Vroeger misschien, maar een kilootje aardappels kost tegenwoordig een slordige vier gulden. Een gepeperd maaltje dus.' Ik stoot haar met mijn elleboog aan: 'U bent geen armeluiskind, u bent een luxe poppetje.' Ze is vol ongeloof, maar later eet ze haar vers gekookt middagmaal wel met de pink omhoog.

Een Saar snapt wat nodig is!

maandag 9 mei 2022

ZOMERSE BUI

klassiek regenkapje

Geertje is verzot op mijn lange lokken. Voor haar draag ik ze extra los. Op weg naar haar toe geraak ik in een onverwachte zomerse bui. Nood breekt wet: het klassieke regenkapje - een erfstuk - bedekt hoofd en haren. Geen gezicht anno 2022, maar de krullen blijven gespaard. Bij binnenkomst druipen mijn kleren. Ze reikt me een handdoek aan: 'Oh wat ben je nat. Regent het zo hard?' Moi: 'Het regent pijpenstelen.' Ik neem de handdoek aan, doe mijn jas en schoenen uit en het regenkapje af. Geertje geinig: 'Het regent geen pijpenstelen, maar pijpenkrullen.' Opgelucht voelt ze speels aan mijn haren: 'Gelukkig zijn ze gespaard gebleven.' 

Een Saar snapt wat nodig is!

BUSJE KOMT ZO

regiotaxi


Ank woont in haar kinderjaren. In de serre waar de sleetse klok de tijd wegtikt, sorteren we kraaltjes en accessoires om ooit sieraden te maken. Ank: 'Is het al half zes? Oho. Straks zwaait er wat. Ik had allang thuis moeten zijn. Als jij me brengt ben ik misschien nog op tijd voor de soep.' Ik pols in hoeverre ik mee moet gaan in haar beleving: 'Ik ben met de fiets en ik kan u niet in het kinderzitje zetten.' Volledig in haar eigen gedachten reageert ze erop met: 'Mama zal wel denken, waar blijft Ank.' 

Ank gaat in de lades die onder de grote tafel gemonteerd zijn, rommelen. Hardop spreekt ze haar gedachten uit: 'Pas. Waar is mijn pas? Geen pas.' Ik moet even schakelen. Dan gaat het lampje branden: Ank heeft een oplossing bedacht voor haar vervoerprobleem. Voorheen - toen ze nog zelfstandig op stap kon - nam ze geregeld de regiotaxi. 'Helaas' vindt ze haar verlopen pas. Helaas, want nu moet ik antwoorden dat de regiotaxi geen optie meer is. 

Ze lost het zelf op: 'Nu nog een telefoon.' Ze zucht: 'Geen telefoon. Heb jij een telefoon?' Ik schud begaan van nee. Ank gelaten: 'Hoe laat is het inmiddels?' Ik lieg acht uur.  Zij: 'Dan gaat het over. Dat is laat. Tijd voor koffie.' Moi: 'Zal ik een kopje koffie zetten?' Zij lief vragend: 'Wil je doen?' Even later babbelen we gezellig over van alles en nog wat met een dampende mok op tafel en een koekje in de hand.

Een Saar snapt wat nodig is!

donderdag 5 mei 2022

BEVRIJDINGSDAG, DE VLAG WAPPERT

 

Vrijheid is niet vanzelfsprekend. Vrijheid is het grootste goed en om die te behouden offeren zich ontelbare mensen op, zei pappi. Eenmaal per jaar waarderen we dat openlijk door te vlaggen. Na zijn overlijden heb ik letterlijk het stokje van hem overgenomen; er zat wel een houder tegen de muur, maar ik had geen vlaggenmast. De vlag wappert. Voor pappi en voor al die dappere mensen.

dinsdag 3 mei 2022

DODENHERDENKING

 

Vrijheid is niet vanzelfsprekend

Vandaag herdenken wij alle gesneuvelden die voor onze vrijheid vochten

Uit respect zijn wij om 20.00 uur twee minuten stil

maandag 2 mei 2022

GELUKKIG HEBBEN WE DE FOTO'S NOG

 

Het voelt als de dag van gisteren. Vandaag twee geleden stopte Pappi's hart ermee. Hij wordt gemist en de snoeperd is voor altijd in mijn hart💗

woensdag 27 april 2022

VOETMASSAGE

 reflexzone

Tot aan haar dood zat in het Zorghuis waar mijn pappi resideerde een oudere mevrouw (wees) die haar kamer als bushokje zag. Met de jas dichtgeknoopt en de zwartleren beugelhandtas op schoot, postte ze in de deuropening en wachtte ze op de bus die haar naar ouders moest brengen die ze decennialang thuis verzorgd had.  

Een déjà vu. Willies inwonende ouders zijn overleden, maar dat wil er bij de vrijgezelle Willie niet in. In stijgende paniek: 'Het is allang tijd voor mijn vaders medicijnen en mijn moeder zit nog met haar steunkousen aan. Die gaan afknellen als ze in de vroege avond niet uitgedaan worden.' Het heeft geen zin om Willie uit te leggen dat ze niet meer hoeft te zorgen. Nadat beide kwakkelende ouders vlak na elkaar overleden (een zegen) verkeert Willies brein in volledige ontkenning.

Tegen nachtelijk dwalen krijgt Willie rond negenen slaapzand in tabletvorm. Het is pas acht uur. Om de tijd te rekken, krijgen Willies voeten reflexzone therapie. Ze kwijlt van zaligheid. De argumenten en de urgentie om naar haar ouders te gaan, raken op de achtergrond. Haar ogenleden sluiten. Ik stop. Jubeltenen. Willie, het slijm opslurpend prevelend: 'Ga maar door. Va en moeder wachten wel.'

Een Saar snapt wat nodig is!

vrijdag 22 april 2022

BEAUTYFARM

spiegelkastje

De parfum, rollertjes (ouderwetse krulspelden), puntkam (toupeerkam), haarborstel, nieuwerwets schuim, Wella haarlak, gelaatscherm (voor tijdens het sprayen; erg in trek om vast te houden), handspiegel, masker, wegwerpwashandjes, wegwerphandschoenen, handdoeken voor de sfeer, gezichtslotion, lippenstift, rouge (niet bij de hand: kneepjes in de wangen), wenkbrauwenpotlood en een doos tissues zijn op tafel uitgestald. De spullen leveren altijd gespreksstof op.

'De beautysalon is geopend', roep ik in het rond. Verwonderde blikken: wat gebeurt daar allemaal. 'Zijn er liefhebbers voor kappen, touperen of snorharen scheren?' Bertha schiet in de lach: 'Da's voor de heren.' Ik bestudeer haar bovenlip opzichtig. Plagerig: 'Nouwww, ik zie wat poezenhaartjes.' Grinnikend: 'Mallerd met je poezenhaartjes.' Moi van onderuit knipogend: 'Poezenhaartjes zijn het dons tussen neus en lippen.' Bertha bevoelt haar gezicht: 'Poezenhaartjes klinkt wel veel leuker dan snor. Moet ik een afspraak maken voor de beautyfarm?' Mijn arm zwaait uitnodigend naar de voor deze gelegenheid aangepaste kappersstoel. Zij, als ze zit: 'Uh, Ik kom van de boerderij, dus vandaar farm en niet salon dat is stads.' Moi: 'Dan heb ik na afloop nog een verrassing, want wat hing daar vroeger in de gang?' Ze wil het nu zien. Ik troon haar mee naar de vestibule waar een op bewerkt hout gespijkerde spiegel hangt met aan weerszijden twee kledingborstels en een kammenbakje eronder voor de laatste afwerking en een keurende blik als je naar buiten ging of naar binnenkwam - geen idee of het een speciale naam heeft. Bertha herkent het onmiddellijk: 'Dat was voor de poezenvacht.'  Zo grappig.  

Een Saar snapt wat nodig is!

zaterdag 9 april 2022

ABONNEMENT

gold member

Intern wonende bejaarden krijgen meer mee dan je denkt. Zo bleef bij de luistervinkende Fanny 'abozement' in haar zolderkamertje vol spinnenwebben hangen. Waarschijnlijk was 'telefoonabonnementen' het onderwerp van gesprek aan de ronde koffietafel in de gezamenlijke huiskamer geweest. Fanny hakkelend tegen mij: 'Ik heb geen abo-ze-ment en dat schijn je nodig te hebben. Anders hoor je er niet bij. Kun jij mij daar aan helpen?' 

Moi: 'Wat wilt u voor abonnement?' Daar had de telefoonloze Fanny niet over nagedacht. Moi: 'U kunt bijvoorbeeld een abonnement nemen op een tijdschrift. U las vast de Libelle of de Margriet.' Klopt, die kreeg ze van de buurvrouw. Moi: 'Of ... een abonnement op mijn handmassages.' Fanny aandachtig haar vingers bestuderend: 'Dat zou ik ook fijn vinden. Wat moet ik nou kiezen?' Ze blijft besluiteloos. Ik stel voor om een abo naar keuze te nemen. Dat is goed. Met stiften, plakplaatjes en goud papier uit de knutseldoos maak ik een niet van echt te onderscheiden abo-pas voor haar. 

Zij mag op de achterkant haar naam invullen. Zonder nadenken neemt ze de aangereikte balpen in de hand, likt met de tong aan de punt en krabbelt met bibberend handschrift haar complete doopnamen, achternamen, adresgegevens en telefoonnummer van vóór 1995 bestaande uit vijf cijfers. Voordat ze haar handtekening zet, vraagt ze: 'Voor hoelang geldt het?' Moi vriendelijk: 'Ik maak u meteen gold member, dan kunt u eindeloos van massages genieten.' Zich al verheugend: 'Dan neem ik die.' Ze ondertekent het fundocument met haar persoonlijke pootje. Wat ben ik zielsblij dat Fanny in goede handen is. Alleenwonend zou ze een makkelijke prooi zijn voor babbeltrucs van charlatans.

Een Saar snapt wat nodig is!

vrijdag 8 april 2022

EEN LIJNTJE MET BOVEN

bellen met overleden personen

Wanneer een tehuisbewoonster aangeeft dat ze niets liever dan graag, héél graag, naar huis wil, geeft ze eigenlijk aan dat ze op dat moment ongelukkig is. Ze voelt zich gevangen in het onbekende. Ik herhaal haar eigen woorden. Zij, na doorvragen vanuit mijn kant over het waarom: 'Thuis staan ze altijd voor me klaar, ben ik op mijn gemak. Hier is alles en iedereen vreemd.' Voortgedreven door haar gemis zal ze niet rede vatbaar zijn, voor welk argument ook. Corrigeren, troosten of confronteren met de werkelijkheid kunnen de naar-huis-drang zelfs urgenter maken. Ik zoek weer de verbinding door haar emoties te verwoorden. Om haar aan de praat te krijgen, gaan we zogenaamd samen bellen, Wanneer we in gesprek gaan, geeft dat haar de kans om haar emoties te verwerken en kunnen we (hopelijk) geleidelijk van onderwerp veranderen.

Telefoongesprekken met dierbare overledenen - niks spiritueels overigens - waarin mevrouw alsof het de normaalste zaak in de wereld is tijdsprongen maakt: van schoolmeisje naar echtgenote en vice versa. We laten de werkelijkheid los en onze fantasie de vrije loop. Wanneer zij het welletjes vindt, hangt ze op. Tuut tuut tuut. Moi schijnverbluft: 'Hangt u me zomaar op.' Zij grinnikend: 'Het was toch allemaal quatsch. Malle meisjes zijn we.' Samen lachen bevestigt onze gelijkwaardigheid. De koffiedame had op geen beter moment met een bakkie troost en een stukje appeltaart kunnen aankloppen. Zij zalig zuchtend: 'Gezellig.'

Een Saar snapt wat nodig is!

donderdag 7 april 2022

VAN RUILEN KOMT HUILEN

 sarong

Mijn vrouwelijke kleding valt regelmatig in de smaak in het bejaardenhuis. Het is weer eens wat anders dan witte of blauwe uniformen, vermoed ik zo. De viscose variant op de kabaja (batist huisjasje dat boven een sarong wordt gedragen) valt zeer in de smaak bij de Indonesische vriendinnen. Ati vraagt wanneer ik 'm draag of zij 'm mag hebben. Het kledingstuk leidt bijna tot onenigheid wanneer haar vriendin 'm ook wil. De anders zo zachtaardige Ati tot ontsteltenis over haar eigen durf: 'Ik had het eerst gevraagd!' 

Ik sus de vriendinnen door voor de grap te stellen: 'Er kan geboden worden. De hoogste bieder wordt de nieuwe draagster.' Toet duwt me haar dementielabrador waar ze zeer aan gehecht is en die ze de hele dag onder de arm meezeult, in de armen. Dat ze de hond wil ruilen voor de kabaja wil wat zeggen. Ati met het hoofd zielig naar de grond geknakt: 'Ik heb geen hond.' Ik neem de beide dames gezellig in de arm: 'Ik zit maar wat te dollen. Thuis heb ik al een heel lief hondje dat ik voor goud ter wereld wil missen. En uw hond wilt u ook niet missen. Ik houd de kabaja lekker zelf, want van ruilen ...' ' ... komt huilen', vullen Ati en Toet aan.

Een Saar snapt wat nodig is!

dinsdag 5 april 2022

ANTIEKE POP

antiek wordt meer waard

Georgina ('Zeg maar: Sjors') is een schattig poppetje met filmsterallures die in het jaar dat de letters HOLLYWOODLAND in de heuvels van Los Angeles zijn geplaatst, het licht zag. Nu en dan maakt ze zich zorgen over haar mentale staat. Niet over haar uiterlijk gek genoeg.  Georgina pakt me plotsklaps bij de arm: 'Ben ik dwaas? Of erger: achterlijk?' Vol afgrijzen over die gedachte alleen al slaat ze de handen voor haar gezicht. Ik kan haar geruststellen: 'U bent 99 lentes en heeft pit in overvloed. Het is heel normaal dat er wat sleet op uw geheugen komt.' 

Rimpels kan ze mee leven ('Je kijkt gewoon niet meer van dichtbij in de spiegel'), maar dat de ouderdom met mentale aftakeling gepaard gaat, vindt ze moeilijk te verkroppen: '99. Zo oud ben ik? Dan heb ik afgedaan.' Moi met een bewonderenswaardige glimlach: '99 is bijna honderd. Dan bent u antiek.' Liefkozend: 'Een antiek poppetje. En weet u wat het met antiek is ...' Georgina valt me in de rede. Stralend: 'Jaja! Antiek is kostbaar énnnn het wordt steeds meer waard!' Ze haalt me de woorden uit de mond. Tegen haar: 'Dat had niemand mooier kunnen verwoorden.' 

NB Een week of wat later bezoek ik haar in het vintage mantelpakje (denk Chanel in polka dot) dat ik droeg tijdens pappi's slot. Zij: 'Nu ben jij ook antiek én beeldschoon.' 

Een Saar snapt wat nodig is!

maandag 4 april 2022

DAAR WORDT OP DE DEUR GEKLOPT

vertegenwoordiger

Roos en ik kunnen zo bij de revue. Geregeld doen we tijdens mijn Saarbezoek een mal sketchje. We raakten verzeild in een klucht die zo kon worden toegeschreven aan Andre van Duin, Corrie van Gorp en Frans van Dusschoten. Samen lachen bevordert de gelijkwaardigheid. Een uur na de beautyfarm zoals onze zondagse tutmiddag noemt, zegt ze ineens: 'En nu moeten we wachten, want de vertegenwoordiger van de beautyfarm komt langs.' Roos hutselt mij (ik ben haar bezoek), iets wat ze opgevangen heeft, en de beautymiddag door elkaar. Om de vijf minuten vraagt ze hoe laat het is en verdulleme is die vertegenwoordiger er nog niet. Ze wordt er onrustig van. Ik weet raad: 'Kan het geen vrouw zijn?' Roos: 'Owh, dat zou ook best kunnen. Ik was er gewoon vanuit gegaan dat het een man is, vanwege het beroep he.'

Ik pak een stapeltje tijdschriften uit de krantenbak, loop de kamer uit, sluit de deur en pak het etui met nagellak in de badkamer. Ik klop op de deur. Stilte. Ik open de deur en zeg tegen Roos: 'Als er geklopt wordt, zegt u binnen.' Take 1. Klop-Klop. Stilte. Ik doe de deur open: 'U zou toch binnen zeggen als er geklopt werd?' Roos: 'Klopt. Maar ik heb nog niets gehoord.' Take 2. Ik sluit de deur en klop twee keer hard op de deur. Geen reactie. Ik open de deur en zeg: 'U zou toch 'binnen' roepen.' Zij proestend met de hand beschamend voor de mond: 'Ik was vergeten wat ik moest zeggen.' Take 3. Moi: 'Als er op de deur geklopt wordt, roept u binnen.' Roos knikt dat ze het begrepen heeft. Ik sluit de deur weer en klop drie keer. Stilte. Ik krijg er de lachstuipen van. Met lachtranen open ik de deur. Roos opgelucht: 'Ach fijn dat jij er bent. Ik geloof dat er iemand aan de deur staat. Zou jij alsjeblieft even open willen maken en kijken wie er is?' We schieten beiden onbedaarlijk in de lach als ik haar uitleg wat de bedoeling was. Roos: 'Jij bent net mijn vriendin vroeger, die haalde ook zo'n heerlijke malle dingen uit.'

Waar blijft sidekick Frans van Dusschoten in bovenstaand verhaal vraagt de oplettende lezer zich af. Die wordt gespeeld door de voor haar nieuwbakken verpleger die Roos ('Nooit gezien die man') een meeslepende rol als manager heeft toebedeeld. 

Een Saar snapt wat nodig is!

TRENDSETTEND

vreemd

Anna woont in een modern soort bejaardencentrum. Ze is letterlijk uit haar winterjas gegroeid. Door haar nicht is ze van een hippe tweedehandse voorzien, maar die wordt vooralsnog niet door haar geaccepteerd. Anna houdt het door haar ziekte graag bij het oude, nieuw is vreemd en eng. We oefenen geregeld met aan- en uitdoen vergezeld van: wat zit-ie heerlijk, staat mooi, helemaal de laatste mode sjiek en uw sjaal past er ook precies bij qua kleur enzovoorts. Wanneer ik de tuindeur openzet ('oeh koud') houdt ze de jas aan. Ik ben een uurtje weg voor een boodschap. Bij terugkomst paradeert haar huisgenoot in een dichtgeritst donsjack en zit Anna voor de nepkachel met rode konen in haar nieuwe jas te zweten. Ik kan mijn lach niet bedwingen als haar, áltijd volgens de laatste mode geklede, huisgenote met een rood hoofd verhit vindt: 'Ik was eerst.' Moi, omdat Anna niet in haar buurt is (jaloersheid ligt op de loer): 'Dat weten we toch. U bent trendsettend.' Vergenoegd paradeert ze verder door de gangen van het bejaardencentrum.

Een Saar snapt wat nodig is!

RITUELEN

stapel vergeelde lakens

De generatie van vrouwen waar ijver en vlijt op het rapport significant waren om een goede huisvrouw te worden, doe je vaak een groot plezier met het vouwen van de was. Koosje in kwestie die in haar leven duizenden lakens, dekens en handdoeken heeft gevouwen en gestreken, wordt blij van het lakenritueel. Ik haal ongemerkt de linnenkast ondersteboven, pak een vergeeld laken met geborduurde rand dat uit schwung is geraakt (door de dekbedovertrekken) en duw twee punten tussen haar vingers: 'Goed vasthouden.' Ik pak de andere twee punten en loop zover van haar af dat het laken strak staat. 

We vouwen het dicht. Ik begin en zij doet na. We ruilen van kant, zodat ik haar frommel onzichtbaar goed op elkaar kan doen. We herhalen dit nogmaals zodat het laken een smalle streep wordt met een dichte en een open kant. Hier gaat minutenlang gebeuren waar Koosje zo van genieten kan: het wiegelen zodat de omgeslagen gedeeltes een superrechte zijkant vormen. Normaal volgt dan het straktrekken dat we overslaan omdat Koosje een vlieggewicht is. Als laatste lopen we met de uiteinden naar elkaar toe en doen we 'smak' een luchtkusje. Koosje mag de slothandeling doen: dubbelslaan en het flanellen pakketje netjes op de alsmaar groeiende kaarsrechte stapel in de linnenkast leggen. Ik zet er een stoeltje neer en reik haar een kopje koffie aan. Koosje geniet zonder iets te zeggen. Ze glundert zowat een kwartier van zoveel ijver en vlijt.

Een Saar snapt wat nodig is!

vrijdag 1 april 2022

KNUTSELEN MET BEPERKINGEN

pierlala

Boeken, blaadjes en internet staan vol met knutselideeën. Ook voor ouderen. Helaas zijn die vaak nog te ingewikkeld voor de dubbel hulpbehoevende doelgroep: dementerend en lichamelijk beperkt. Goed nieuws voor mantelzorgers: ouderen vinden het ook leuk tijdverdrijf om toe te kijken en als hulpje te worden ingeschakeld: zo wordt ongemerkt toch bepaalde motoriek geoefend. Meedoen door te kijken is ook beleven. Als je knutseldingen uit hun eigen jeugd of die van hun kinderen doet, is er vaak instant herkenning. Het levert gespreksstof en afleiding op: herinneringen drijven als vanzelfsprekend boven.

Het knutselpakket is voorbereid en vergt weinig handelingen. Een of twee stappen voor een dementerende

Het knutselpakket sluit aan bij de beleving van de persoon, anders verliest deze al snel de interesse. NB Dikwijls willen mannen meer zinvol knutselen: iets wat defect is repareren bijvoorbeeld. Voor dames moet het vooral niet te kinderachtig uitzien, let hier bij de aanschaf op.

Houd de knutselspullen/gereedschap in eigen beheer in verband met verdonkeremanen en verwondingen (schaar, plaksel opeten, kleine spullen in de mond stoppen et cetera)

Laat vooraf een kant-en-klaar voorbeeld of een fotovoorbeeld zien van het eindresultaat

Samen (kleuren, dessins, materiaal) uitzoeken

Voordoen. Wanneer er geen animo wordt vertoond om te participeren (dat mag natuurlijk!) kun je iemand triggeren door het op tafel te laten liggen. Soms heeft iemand gewoon meer tijd nodig om het inzicht te krijgen.

Het geknutsel moet niet te lang duren. De aandachtspanne is vaak kort. Las eventueel een intermezzo naar aanleiding van de gespreksstof in. 

Klaar? Naam erop zetten of laten signeren! Dit heb ik gemaakt, geeft de persoon een goed gevoel en voorkomt dat een ander het claimt.

Afbeelding: Muizentrapje of zoals we dat vroeger noemden: een pierlala of harmonica vouwen. Voorgesneden repen en vellen papier op tafel leggen. Vroeger moest je de repen zelf knippen, vouwen of scheuren. Persoon kan vel papier en repen 'bewaken', vasthouden, aangeven en aanpakken, sorteren. De vouw aanscherpen door er met de hand over te wrijven. Spontaan van twee repen een muizentrapje friemelen.

Een Saar snapt wat nodig is!

WAAR IS DE UITGANG?

nooduitgang

Warhoofd Fred verblijft op een gesloten afdeling. Ooit een bonk van een vent, nu een magere lat omdat hij overdag ijsbeert als een gekooid dier. Met zijn loopstoel bonkt hij opzettelijk overal tegenaan. Hij is het overduidelijk niet met zijn beknotte vrijheid eens. Geen goede vooruitzichten, hier zal hij zijn laatste levensdagen slijten. 

Fred is zeer onrustig. Ik wil hem - al is dat voor hem vanwege zijn hersenaandoening van tijdelijke aard - een sprankje hoop bieden. Herhalen dat hij hier nooit weg komt, maakt hem boos en verdrietig. Van tot levenslang veroordeelde gevangenen weten we dat zèlfs zij zonder een sprankje, al is het valse, hoop op vrijlating (of ontsnapping) aan hun welverdiende straf onderdoor kunnen gaan.

Naast alle binnen- en buitendeuren hebben de groen verlichte nooduitgangbordjes Freds onverdeelde aandacht. We spelen: waar is de uitgang? Het kalmeert hem dat we aan alle deurknoppen zonder klinken voelen, zeg maar trekken. Fred in alle redelijkheid: 'Ik denk niet dat het wat wordt.' We doen nog een rondgang, de zojuist gelopen ronde is hij al vergeten. Om de moed erin te houden vraag ik hem bij een linnenkast en een voorraadkast die voor de gelegenheid ontsloten worden om: Sesam open. Fred opgetogen: 'Het is niet wat ik zoek, maar het begin is er.'

Of het een volgende keer gewenst is en weer werkt, hangt van de omstandigheden af. Ons spelletje was in elk geval geen verspilde moeite. Fred was erna rustig en handelbaar.

Een Saar snapt wat nodig is!

HART EN HUMOR

Saar aan Huis

Met hart en humor van elk bezoek een feestje proberen te maken, dat is wat ik als Saar aan Huis nastreef. Ieder mens wil gezien worden. Verdiep je oprecht in de ander en spits je dienstverlening met inlevingsvermogen zo speciaal mogelijk toe op de gewenste invulling. Wanneer je op bezoek gaat met een stralende snoet en een flinke dosis zonneschijn is de helft al gewonnen. Intuïtief en empathisch handelen, fantasie, hartelijkheid en oprechte interesse zijn de stroop waarmee je alles lijmt. Na je bezoektijd is het Saareffect zichtbaar: de persoon in kwestie verlaat je in een opgewekte stemming en met een smile op het gezicht. En dat geeft jou als Saar een voldaan en goed gevoel.

Een Saar snapt wat nodig is!

donderdag 31 maart 2022

KLOP-KLOP

 pledge meubelolie

Bij elk bezoek verontschuldigt de bescheiden Til zich onnodig voor de ouwe meuk zoals ze zelf haar klop-klop meubels omschrijft. Voor de jonge generatie: klop-klop was de gouden slogan van meubelfabriek Oisterwijk waardoor iedereen wist dat hun zwaar eiken meubels van massief hardhout waren. Die onverslijtbaarheid zorgde ervoor dat de meubels onverwoestbaar zijn. Letterlijk gekocht voor het leven en de oudere generatie zal iets wat niet kapot niet inruilen; heel duurzaam.

In een opzicht moet ik Til gelijk geven: het hout is zo kaal en droog dat het schreeuwt om geboend te worden. Wanneer ik het opper, reageert ze afwijzend: 'Nee, dat hoeft niet.' Ik weet toevallig dat ze het heel fijn vindt als je dingen voor haar doet. Poetsen behoort niet tot de taak van gezelschapsdame maar ik schaar het onder een activiteit waar Til blij van wordt.

Wanneer ze aan het originele flesje Pledge dat ik uit mijn privécollectie heb meegenomen, ruikt: 'Oh, dat ruikt heel bekend. Naar voldane arbeid als je vroeger gepoetst had.' Ze kijkt naar haar handen die stijf en krom van de reuma staan. Voordat ze kan zeggen dat haar handen dat niet meer aankunnen, zeg ik: 'We doen het samen. U coacht me en houdt het flesje bij de hand.' Telkens druppelt ze wat op olie op de bijbehorende doordrenkte doek die ik ook mee had genomen. Ik boen op haar aanwijzingen: 'Hier nog een plek, en daar en oh, mag dat bijzettafeltje ook?' We zijn er de hele morgen druk mee. Rond het middaguur zitten we samen aan een bordje soep. De buurvrouw wipt even binnen: 'Wat ruikt het hier lekker.' Til opgetogen over het resultaat: 'Ik heb de meubels geboend. Ze zijn als nieuw geworden, maar het was heel vermoeiend en mijn vingers doen pijn van het vele wrijven.' Ik lach in mezelf: ik zou kunnen vertellen dat het boenen mijn verdienste was, maar een Saar weet wanneer te zwijgen, bovendien knipoogt de buuf dat ze doorziet wat er aan de hand is.

Een Saar snapt wat nodig is!

woensdag 30 maart 2022

WIEBELTENEN

babyvoetjes

Fie zit in haar favoriete fauteuil bij het raam. Naast haar het lage krukje voor mij. Ze steekt de voeten vooruit en wiebelt met haar tenen. Ik weet genoeg: Fie's voeten willen graag ingesmeerd en gemasseerd worden. Eerst doen we voetengym samen en als beloning worden haar voeten verwend. Een relax-cd benadrukt het wellnessgevoel. 

Fie's ogen zijn dicht en haar houding is ontspannen. Omdat ik niet zeker weet of ze ingedommeld is, vraag ik of ze het fijn vindt. Haar gezicht toont een glimlach van oor tot oor. Wanneer ze haar mond opent, komt ze niet uit haar woorden zo relaxed is ze. Fie de kwijl met de rug van haar hand de mondhoeken vegend slissend: 'Ik ben in stilte aan het genieten. Zonder woorden is het nog heerlijker.' Moi: 'Dan is het goed, het zou zonde zijn als u in slaap was gevallen.' Fie met de gesloten ogen: 'Van mij mag je doorgaan met de verwennerij.' Ik masseer, kneed en wrijf tot haar voeten zo zacht zijn als babyvoetjes. 'Klaar', zeg ik. Fie beweegt niet. 'Klaar.' Fie zucht van heerlijkheid: 'Dit had eeuwig mogen duren.' Moi gekscherend: 'Maar nu zijn mijn voeten aan de beurt.' Ik gebaar naar haar, naar het krukje. Eventjes laat ze zich in het ootje nemen.

Een Saar snapt wat nodig is!